Cursor và Exception Handling

Tình huống mở đầu

Cuối ngày, chị thủ kho của Nhà Sách Ông Đồ cho chạy vòng xả kho: đầu sách nào còn từ 5 cuốn trở xuống thì bán thử 2 cuốn vào sổ sales_log. Có ba đầu sách thỏa điều kiện, xếp theo giá tăng dần: Data Modeling tồn 5, PL/SQL Intro tồn 0 và Java Core tồn 3. Anh Sáu viết một vòng lặp ngắn gọn và chạy. Màn hình in ngay dòng Data Modeling: sold 2, rồi hiện một lỗi đỏ. Sáng hôm sau sổ trống và tồn kho không đổi, dòng đã in "bán xong" biến mất như chưa từng có. Chị thủ kho hỏi: sao một cuốn hỏng lại kéo theo cuốn tốt, và có cách nào để cuốn hỏng bị bỏ qua mà hai cuốn kia vẫn bán được không?

Hãy đoán trước hai điều. Một, nếu chỉ có một khối EXCEPTION bao ngoài cả vòng lặp thì Data Modeling đã bán có còn trong sổ không, và Java Core có được bán không? Hai, nếu không bắt lỗi ở đâu cả thì sao?

Ôn nhanh bài trước: muốn đặt một record r_book về trạng thái trống thì làm thế nào?

Đáp án: gán cho nó một record cùng kiểu chưa được điền. Bài trước kết thúc bằng câu hỏi đi từng dòng của một truy vấn và xử lý lỗi nửa chừng: bài này trả lời bằng cursor và exception.

Mục tiêu bài học

Sau bài này bạn có thể:

• Dùng cursor ẩn (SQL%FOUND, SQL%ROWCOUNT) và cursor tường minh (OPEN, FETCH, CLOSE) với %FOUND, %NOTFOUND, %ISOPEN, %ROWCOUNT, tham số và vòng FOR.
• Bắt lỗi bằng khối EXCEPTION với exception dựng sẵn, exception tự khai báo, PRAGMA EXCEPTION_INIT và RAISE_APPLICATION_ERROR, rồi đọc SQLCODE, SQLERRM.
• Giải thích lỗi lan truyền qua khối lồng, vì sao lỗi trong phần khai báo hoặc trong handler đi ra khỏi khối.
• Phân biệt việc đã làm được giữ lại khi lỗi được bắt, và bị hoàn tác khi lỗi không ai bắt; dùng khối con từng dòng hoặc SAVEPOINT để chọn kết cục.

Bức tranh lớn

Xuyên suốt bài, cursor là băng chuyền ở quầy thu ngân: mỗi lần FETCH băng chuyền đưa một cuốn sách ra trước mặt chị thu ngân, hết sách thì băng chuyền báo hết. Exception là chuông báo sự cố ở từng quầy: ca trưởng của quầy (khối EXCEPTION) xử lý nếu biết cách, không thì chuông reo lên quầy cao hơn, và cuối cùng là cả cửa hàng. Dự án xuyên suốt cả chương là xử lý phiếu xuất kho hàng loạt: bài đầu là giỏ chứa dữ liệu, bài trước là phiếu nhiều trường, bài này là duyệt từng dòng và xử lý lỗi. Mọi kết quả chạy trên Oracle AI Database 26ai Free (release 23.26.3).

Bạn đã học exception ở PL/pgSQL, nên bài này không nhắc lại ý chung mà đi vào những chỗ Oracle riêng: lỗi có mã ORA- và SQLCODE là số âm, chỉ một số ít tên dựng sẵn nên thường phải tự đặt tên cho mã lỗi, và khối EXCEPTION không tự hoàn tác phần việc đã làm. Hình dưới trả lời một câu hỏi: vòng đời của một cursor tường minh đi qua những bước nào?

Cách đọc hình: đọc từ ô xanh dương: OPEN chạy truy vấn và đặt băng chuyền vào vị trí đầu. Ô tím tiếp theo là FETCH, đọc một dòng vào r_book. Ô cam hỏi %NOTFOUND: nếu chưa hết dòng (nhánh no) thì xử lý dòng rồi quay lại FETCH, nếu hết (nhánh yes) thì đi tới ô xanh lá CLOSE giải phóng cursor.

Chỗ ẩn dụ không còn đúng: băng chuyền thật chạy một lượt rồi thôi. Cursor Oracle đã đóng thì phải OPEN lại từ đầu, và đọc một cursor chưa mở là lỗi, như phần Thử phá nó đi sẽ cho thấy.

Khái niệm cốt lõi

Bài này có năm khái niệm.

1. Cursor ẩn: dấu vết của câu SQL vừa chạy

Mỗi câu INSERT, UPDATE, DELETE hay SELECT INTO chạy qua một cursor ẩn tên SQL. Ngay sau câu lệnh, bạn hỏi nó qua bốn thuộc tính:

2. Cursor tường minh: bốn bước và bốn thuộc tính

Khi truy vấn trả nhiều dòng, bạn khai báo cursor ở phần DECLARE, rồi OPEN, FETCH từng dòng vào biến hoặc record, và CLOSE. Cursor có thể nhận tham số: CURSOR c_low (p_max NUMBER) IS ... rồi OPEN c_low(5).

Vòng FOR r IN c LOOP ... END LOOP làm cả ba việc mở, đọc, đóng và tự khai báo record r. Nó ngắn hơn và không quên CLOSE, nên là cách mặc định trừ khi bạn cần điều khiển từng FETCH.

3. Exception: dựng sẵn, tự khai báo, đặt tên cho mã lỗi

Một khối BEGIN ... EXCEPTION WHEN tên THEN ... END bắt lỗi theo tên. Có ba nguồn tên:

Lỗi của chính bạn dùng RAISE_APPLICATION_ERROR(mã, 'nội dung') với mã từ -20999 đến -20000. SQLCODE trả mã số, SQLERRM trả cả dòng như ORA-20010: Not enough stock. WHEN OTHERS bắt mọi thứ còn lại và phải đứng cuối cùng.

4. Lan truyền: lỗi đi lên khối bao ngoài

Hình dưới trả lời một câu hỏi: một lỗi vừa xảy ra, nó đi về đâu?

Cách đọc hình: ô đỏ đầu là lỗi vừa xảy ra. Ô cam hỏi khối hiện tại có handler khớp không: có thì handler chạy và khối kết thúc bình thường (ô xanh lá). Không thì ô cam thứ hai hỏi có khối bao ngoài không: có thì lặp lại câu hỏi ở khối đó (ô tím quay về ô cam đầu), không thì lỗi tới nơi gọi (ô đỏ cuối) và lời gọi bị hoàn tác.

Hai ngoại lệ quan trọng: lỗi xảy ra trong phần khai báo của khối không được handler của chính khối đó bắt, và lỗi xảy ra bên trong một handler cũng không được các handler anh em cùng khối bắt. Cả hai đều đi lên khối bao ngoài.

5. Giao dịch khi có lỗi

Oracle hoàn tác theo hai tầng. Câu lệnh gây lỗi luôn bị hoàn tác riêng nó. Phần việc trước đó trong khối thì khác nhau: nếu lỗi được bắt và khối kết thúc bình thường thì các câu trước đó được giữ lại, Oracle không tự ROLLBACK. Nếu lỗi không ai bắt và tới nơi gọi thì lời gọi bị hoàn tác cả phần việc của nó. Muốn kết cục khác thì bạn chọn: khối con trong thân vòng lặp để giữ dòng tốt, hoặc SAVEPOINT rồi ROLLBACK TO để hủy cả lô.

Ví dụ đầu tiên

Dựng bảng books và sales_log. Trước hết là cursor tường minh có tham số, đọc các đầu sách tồn kho từ 5 cuốn trở xuống [Đã chạy: Oracle 23.26.3]:

DECLARE
  CURSOR c_low (p_max NUMBER DEFAULT 5) IS
    SELECT id, title, stock FROM books WHERE stock <= p_max ORDER BY id;
  r_book c_low%ROWTYPE;
BEGIN
  DBMS_OUTPUT.PUT_LINE('before open: isopen=' || CASE WHEN c_low%ISOPEN THEN 'Y' ELSE 'N' END);
  OPEN c_low(5);
  LOOP
    FETCH c_low INTO r_book;
    EXIT WHEN c_low%NOTFOUND;
    DBMS_OUTPUT.PUT_LINE('row ' || c_low%ROWCOUNT || ': ' || r_book.title || ', stock ' || r_book.stock);
  END LOOP;
  DBMS_OUTPUT.PUT_LINE('after last fetch: rowcount=' || c_low%ROWCOUNT || ' isopen=' || CASE WHEN c_low%ISOPEN THEN 'Y' ELSE 'N' END);
  CLOSE c_low;
  DBMS_OUTPUT.PUT_LINE('after close: isopen=' || CASE WHEN c_low%ISOPEN THEN 'Y' ELSE 'N' END);
END;
/

before open: isopen=N
row 1: PL/SQL Intro, stock 0
row 2: Data Modeling, stock 5
row 3: Java Core, stock 3
after last fetch: rowcount=3 isopen=Y
after close: isopen=N

Giờ vòng xả kho của anh Sáu, viết lại có khối con trong thân vòng lặp [Đã chạy: Oracle 23.26.3]:

DECLARE
  CURSOR c_low (p_max NUMBER) IS
    SELECT id, title, price FROM books WHERE stock <= p_max ORDER BY price;
  e_check EXCEPTION;
  PRAGMA EXCEPTION_INIT(e_check, -2290);        -- tên cho lỗi vi phạm ràng buộc CHECK
  v_left books.stock%TYPE;
BEGIN

  FOR r_book IN c_low(5) LOOP
    BEGIN                                       -- khối con: lỗi của một dòng không lan ra vòng lặp
      UPDATE books SET stock = stock - 2 WHERE id = r_book.id RETURNING stock INTO v_left;
      INSERT INTO sales_log (book_id, qty, total) VALUES (r_book.id, 2, r_book.price * 2);
      DBMS_OUTPUT.PUT_LINE(r_book.title || ': sold 2, stock left ' || v_left);
    EXCEPTION
      WHEN e_check THEN
        DBMS_OUTPUT.PUT_LINE(r_book.title || ': skipped, stock would go negative');
    END;
  END LOOP;
END;
/
SELECT id, stock FROM books ORDER BY id;
SELECT COUNT(*) AS sales_rows FROM sales_log;

Data Modeling: sold 2, stock left 3
PL/SQL Intro: skipped, stock would go negative
Java Core: sold 2, stock left 1

ID  STOCK
--- -----
  1    10
  2     0
  3     3
  4     1

SALES_ROWS
----------
         2

PL/SQL Intro bị bỏ qua, hai sách còn lại bán được: tồn kho 3 và 1, sổ có hai dòng. Còn nếu không có khối con và cũng không có handler nào [Đã chạy: Oracle 23.26.3]:

DECLARE
  CURSOR c_low (p_max NUMBER) IS
    SELECT id, title, price FROM books WHERE stock <= p_max ORDER BY price;
  e_check EXCEPTION;
  PRAGMA EXCEPTION_INIT(e_check, -2290);        -- tên cho lỗi vi phạm ràng buộc CHECK
  v_left books.stock%TYPE;
BEGIN

  FOR r_book IN c_low(5) LOOP
    UPDATE books SET stock = stock - 2 WHERE id = r_book.id RETURNING stock INTO v_left;
    INSERT INTO sales_log (book_id, qty, total) VALUES (r_book.id, 2, r_book.price * 2);
    DBMS_OUTPUT.PUT_LINE(r_book.title || ': sold 2, stock left ' || v_left);
  END LOOP;
END;
/
SELECT id, stock FROM books ORDER BY id;
SELECT COUNT(*) AS sales_rows FROM sales_log;

Data Modeling: sold 2, stock left 3
DECLARE
*
ERROR at line 1:
ORA-02290: check constraint (SHOP.BOOKS_STOCK_CK) violated
ORA-06512: at line 10
ORA-06512: at line 10
Help: https://docs.oracle.com/error-help/db/ora-02290/



ID  STOCK
--- -----
  1    10
  2     0
  3     5
  4     3

SALES_ROWS
----------
         0

Màn hình vẫn in Data Modeling: sold 2, nhưng sổ trống và tồn kho nguyên như cũ. Lỗi chưa bắt đi tới nơi gọi nên Oracle hoàn tác cả phần việc của lời gọi, còn dòng chữ in ra thì không hoàn tác được vì DBMS_OUTPUT không thuộc giao dịch. Nếu đặt một handler bao ngoài cả vòng lặp [Đã chạy: Oracle 23.26.3]:

DECLARE
  CURSOR c_low (p_max NUMBER) IS
    SELECT id, title, price FROM books WHERE stock <= p_max ORDER BY price;
  e_check EXCEPTION;
  PRAGMA EXCEPTION_INIT(e_check, -2290);        -- tên cho lỗi vi phạm ràng buộc CHECK
  v_left books.stock%TYPE;
BEGIN

  FOR r_book IN c_low(5) LOOP
    UPDATE books SET stock = stock - 2 WHERE id = r_book.id RETURNING stock INTO v_left;
    INSERT INTO sales_log (book_id, qty, total) VALUES (r_book.id, 2, r_book.price * 2);
    DBMS_OUTPUT.PUT_LINE(r_book.title || ': sold 2, stock left ' || v_left);
  END LOOP;
EXCEPTION
  WHEN e_check THEN
    DBMS_OUTPUT.PUT_LINE('batch stopped: a stock went negative');
END;
/
SELECT id, stock FROM books ORDER BY id;
SELECT COUNT(*) AS sales_rows FROM sales_log;

Data Modeling: sold 2, stock left 3
batch stopped: a stock went negative

ID  STOCK
--- -----
  1    10
  2     0
  3     3
  4     3

SALES_ROWS
----------
         1

Lần này Data Modeling được giữ, vì lỗi đã bắt thì Oracle không hoàn tác phần trước, nhưng vòng lặp dừng ngay ở dòng lỗi nên Java Core không bao giờ được thử.

Xem từng bước

Animation dưới đây đi theo đúng ba sách ấy. Hãy trả lời câu dự đoán trước, rồi bấm nút đổi kịch bản để so sánh lỗi chưa bắt với khối con bắt từng dòng.

Bạn vừa làm được: duyệt từng dòng bằng cursor, bắt lỗi của một dòng bằng khối con, và giải thích vì sao vị trí của khối EXCEPTION quyết định dòng tốt sống hay chết.

Mã lỗi của exception dựng sẵn

Mỗi exception dựng sẵn đi kèm một mã SQLCODE cố định. Chạy thật để thấy [Đã chạy: Oracle 23.26.3]:

DECLARE
  v_n NUMBER;
  v_t VARCHAR2(30);
  v_s VARCHAR2(3);
  CURSOR c_all IS SELECT id FROM books;
  PROCEDURE show (p_name VARCHAR2, p_code NUMBER) IS
  BEGIN
    DBMS_OUTPUT.PUT_LINE(RPAD(p_name, 20) || p_code);
  END;
BEGIN
  BEGIN SELECT title INTO v_t FROM books WHERE id = 99;
  EXCEPTION WHEN NO_DATA_FOUND THEN show('NO_DATA_FOUND', SQLCODE); END;
  BEGIN SELECT title INTO v_t FROM books;
  EXCEPTION WHEN TOO_MANY_ROWS THEN show('TOO_MANY_ROWS', SQLCODE); END;
  BEGIN v_n := 1 / 0;
  EXCEPTION WHEN ZERO_DIVIDE THEN show('ZERO_DIVIDE', SQLCODE); END;
  BEGIN INSERT INTO books VALUES (1, 'Dup', 1, 1);
  EXCEPTION WHEN DUP_VAL_ON_INDEX THEN show('DUP_VAL_ON_INDEX', SQLCODE); END;
  BEGIN v_s := 'abcdef';
  EXCEPTION WHEN VALUE_ERROR THEN show('VALUE_ERROR', SQLCODE); END;
  BEGIN SELECT TO_NUMBER('12x') INTO v_n FROM dual;
  EXCEPTION WHEN INVALID_NUMBER THEN show('INVALID_NUMBER', SQLCODE); END;
  BEGIN OPEN c_all; OPEN c_all;
  EXCEPTION WHEN CURSOR_ALREADY_OPEN THEN show('CURSOR_ALREADY_OPEN', SQLCODE); END;
END;
/

NO_DATA_FOUND       100
TOO_MANY_ROWS       -1422
ZERO_DIVIDE         -1476
DUP_VAL_ON_INDEX    -1
VALUE_ERROR         -6502
INVALID_NUMBER      -1722
CURSOR_ALREADY_OPEN -6511

NO_DATA_FOUND là trường hợp riêng với mã dương 100, các lỗi khác là số âm trùng với số trong ORA-xxxxx. Bạn dùng bảng này để đoán lỗi nào tương ứng handler nào.

Concept Check

Câu 1. SELECT title INTO v_title FROM books WHERE id = 99; không có dòng nào khớp. Exception nào được ném và SQLCODE là gì?

• A. TOO_MANY_ROWS, SQLCODE là -1422.
• B. NO_DATA_FOUND, SQLCODE là 100.
• C. NO_DATA_FOUND, SQLCODE là -1403.
• D. Không có exception, v_title chỉ là NULL.

Câu 2. Khối BEGIN UPDATE books SET stock = stock + 1 WHERE id = 1; UPDATE books SET stock = stock - 99 WHERE id = 2; EXCEPTION WHEN OTHERS THEN NULL; END; chạy xong. Tồn kho sách 1 thế nào?

• A. Giữ nguyên, vì lỗi hoàn tác cả khối.
• B. Tăng 1, vì lỗi đã bắt nên phần việc trước đó được giữ lại.
• C. Tăng 1, nhưng chỉ khi sau đó có COMMIT.
• D. Giảm 99, vì UPDATE thứ hai chạy trước khi lỗi.

Câu 3. Cursor c đã mở, vòng lặp viết FETCH c INTO r; DBMS_OUTPUT.PUT_LINE(r.title); EXIT WHEN c%NOTFOUND;. Điều gì xảy ra với dòng cuối?

• A. Dòng cuối bị bỏ qua, vì EXIT chạy trước.
• B. Dòng cuối được in một lần, đúng như mong muốn.
• C. Dòng cuối được in hai lần, vì lần FETCH hết dòng không đổi r.
• D. Lỗi ORA-01001, vì cursor tự đóng sau dòng cuối.

Đáp án và giải thích:

• Câu 1: B. SELECT INTO không có dòng thì ném NO_DATA_FOUND, và SQLCODE của nó là +100 chứ không phải -1403 như số trong thông báo.
• Câu 2: B. Oracle chỉ hoàn tác câu lỗi, các câu trước đó được giữ khi lỗi đã được bắt và khối kết thúc bình thường.
• Câu 3: C. FETCH không còn dòng thì r giữ nguyên giá trị lần trước, nên dòng cuối được xử lý thêm một lần. Đặt EXIT WHEN ngay sau FETCH.

Làm cùng mình

Chị thủ kho muốn kiểm tra nhanh các đầu sách tồn từ 3 cuốn trở xuống: sách hết hàng (tồn 0) thì bị báo lỗi mã -20020 và bỏ qua, các sách còn lại tính là xử lý được. Cuối cùng in số sách đã xử lý và số bị bỏ qua.

Bước 1. Vẽ ra giấy

Vẽ một băng chuyền chứa các sách tồn từ 3 trở xuống và một cái chuông ở cuối. Với tồn kho 10, 0, 5, 3 thì băng chuyền có những sách nào, theo thứ tự mã sách? Có bao nhiêu sách làm chuông reo? Ghi dự đoán.

Bước 2. Điền chỗ trống

DECLARE
  CURSOR c_low (p_max NUMBER) IS
    SELECT id, title, stock FROM books WHERE stock <= p_max ORDER BY id;
  e_empty EXCEPTION;
  -- TODO 1: gắn e_empty với mã lỗi -20020 bằng PRAGMA EXCEPTION_INIT
  v_ok      PLS_INTEGER := 0;
  v_skipped PLS_INTEGER := 0;
BEGIN
  FOR r_book IN c_low(3) LOOP
    BEGIN
      IF r_book.stock = 0 THEN
        -- TODO 2: ném lỗi -20020 với nội dung 'Out of stock: ' nối với tên sách
        NULL;
      END IF;
      v_ok := v_ok + 1;
    EXCEPTION
      -- TODO 3: bắt e_empty, tăng v_skipped và in tên sách bị bỏ qua
      WHEN OTHERS THEN RAISE;
    END;
  END LOOP;
  DBMS_OUTPUT.PUT_LINE('ok=' || v_ok || ' skipped=' || v_skipped);
END;
/

Gợi ý: PRAGMA EXCEPTION_INIT(tên, mã) đặt ngay sau khai báo exception, và RAISE_APPLICATION_ERROR(mã, nội dung) ném lỗi mang mã đó.

Bước 3. Dự đoán rồi chạy

Dòng cuối in ra ok và skipped bằng bao nhiêu? Đối chiếu với mục Lời giải và đáp án.

Bước 4. Vẽ lại ra giấy

Ghi một câu: nếu bạn bỏ khối con BEGIN ... EXCEPTION ... END và chỉ giữ một handler ngoài vòng lặp, kết quả ok và skipped đổi thế nào, và vì sao?

Thử phá nó đi

Bảy tình huống hay gặp, đều chạy thật [Đã chạy: Oracle 23.26.3]. Tình huống một là mở cursor hai lần:

DECLARE
  CURSOR c_all IS SELECT id FROM books;
BEGIN
  OPEN c_all;
  OPEN c_all;
END;
/

DECLARE
*
ERROR at line 1:
ORA-06511: PL/SQL: cursor already open
ORA-06512: at line 2
ORA-06512: at line 5
Help: https://docs.oracle.com/error-help/db/ora-06511/

Cursor đã mở thì không OPEN lại được: lỗi ORA-06511, tên dựng sẵn là CURSOR_ALREADY_OPEN. Tình huống hai là đọc cursor chưa mở:

DECLARE
  CURSOR c_all IS SELECT id FROM books;
  r_book c_all%ROWTYPE;
BEGIN
  FETCH c_all INTO r_book;
END;
/

DECLARE
*
ERROR at line 1:
ORA-01001: cursor number is invalid or does not exist
ORA-06512: at line 5
Help: https://docs.oracle.com/error-help/db/ora-01001/

ORA-01001 cũng xuất hiện khi bạn FETCH từ cursor đã CLOSE. Tình huống ba là đặt điều kiện thoát sau khi đã xử lý dòng:

DECLARE
  CURSOR c_low IS SELECT id, title FROM books WHERE stock <= 3 ORDER BY id;
  r_book c_low%ROWTYPE;
BEGIN
  OPEN c_low;
  LOOP
    FETCH c_low INTO r_book;
    DBMS_OUTPUT.PUT_LINE('processing ' || r_book.title);
    EXIT WHEN c_low%NOTFOUND;
  END LOOP;
  CLOSE c_low;
END;
/

processing PL/SQL Intro
processing Java Core
processing Java Core

Java Core được xử lý hai lần vì lần FETCH hết dòng không ghi đè r_book. Tình huống bốn là đặt WHEN OTHERS không ở cuối:

BEGIN
  NULL;
EXCEPTION
  WHEN OTHERS THEN
    NULL;
  WHEN NO_DATA_FOUND THEN
    NULL;
END;
/

WHEN OTHERS THEN
  *
ERROR at line 4:
ORA-06550: line 4, column 3:
PLS-00370: OTHERS handler must be last among the exception handlers of a block
ORA-06550: line 0, column 0:
PL/SQL: Compilation unit analysis terminated
Help: https://docs.oracle.com/error-help/db/ora-06550/

Tình huống năm là bẫy nuốt lỗi. Handler rỗng làm lỗi biến mất:

DECLARE
  PROCEDURE take_order (p_id NUMBER, p_qty NUMBER) IS
  BEGIN
    UPDATE books SET stock = stock - p_qty WHERE id = p_id;
  EXCEPTION
    WHEN OTHERS THEN
      NULL;
  END;
BEGIN
  take_order(3, 99);
  DBMS_OUTPUT.PUT_LINE('order accepted');
END;
/
SELECT stock FROM books WHERE id = 3;

order accepted

STOCK
-----
    5

Hệ thống báo order accepted dù tồn kho không đổi, vì WHEN OTHERS THEN NULL đã nuốt mất lỗi. Cách làm đúng là ghi lại rồi ném tiếp lỗi lên trên bằng RAISE; [Đã chạy: Oracle 23.26.3]:

DECLARE
  PROCEDURE take_order (p_id NUMBER, p_qty NUMBER) IS
  BEGIN
    UPDATE books SET stock = stock - p_qty WHERE id = p_id;
  EXCEPTION
    WHEN OTHERS THEN
      DBMS_OUTPUT.PUT_LINE('take_order failed, code ' || SQLCODE);
      RAISE;
  END;
BEGIN
  take_order(3, 99);
  DBMS_OUTPUT.PUT_LINE('order accepted');
EXCEPTION
  WHEN OTHERS THEN
    DBMS_OUTPUT.PUT_LINE('caller knows: ' || SQLCODE);
END;
/

take_order failed, code -2290
caller knows: -2290

Tình huống sáu là lỗi trong phần khai báo. Handler của cùng khối không bắt được nó:

DECLARE
  v_small NUMBER(2) := 100;
BEGIN
  NULL;
EXCEPTION
  WHEN OTHERS THEN
    DBMS_OUTPUT.PUT_LINE('own handler caught it');
END;
/

DECLARE
*
ERROR at line 1:
ORA-06502: PL/SQL: value or conversion error: number precision too large
ORA-06512: at line 2
Help: https://docs.oracle.com/error-help/db/ora-06502/

Tình huống bảy cho thấy vị trí của lỗi quyết định ai bắt. Khi biến khai báo lỗi nằm trong khối con, handler của khối con cũng không bắt, nhưng khối bao ngoài thì bắt được [Đã chạy: Oracle 23.26.3]:

BEGIN
  BEGIN
    DECLARE
      v_small NUMBER(2) := 100;
    BEGIN
      NULL;
    EXCEPTION
      WHEN OTHERS THEN
        DBMS_OUTPUT.PUT_LINE('inner handler caught it');
    END;
  EXCEPTION
    WHEN OTHERS THEN
      DBMS_OUTPUT.PUT_LINE('outer handler caught it, code ' || SQLCODE);
  END;
END;
/

outer handler caught it, code -6502

Tự tay làm

Dùng chung bảng books và sales_log của bài.

Cơ bản

Bài 1. Dự đoán cursor ẩn. Chạy lần lượt UPDATE books SET price = price WHERE stock < 5, UPDATE books SET price = price WHERE id = 99, rồi SELECT COUNT(*) INTO v_count FROM books WHERE id = 99. Tiêu chí đạt: sau mỗi câu, ghi trước SQL%ROWCOUNT và SQL%FOUND. Gợi ý: câu cuối đếm ra 0 nhưng COUNT(*) luôn trả đúng một dòng.

Vận dụng

Bài 2. Hai sách rẻ nhất. Dùng cursor tường minh đọc các đầu sách theo giá tăng dần và chỉ in hai sách đầu. Tiêu chí đạt: in hai dòng, rồi dòng stopped at rowcount N với N do bạn dự đoán trước. Gợi ý: điều kiện thoát c%NOTFOUND OR c%ROWCOUNT > 2 được kiểm tra sau mỗi FETCH.

Thử thách (tùy chọn)

Bài 3. Hủy cả cặp. Có procedure reserve(p_id, p_qty) ném ORA-20010 khi không đủ tồn kho. Viết reserve_pair(p_id1, p_id2) giữ chỗ 2 cuốn sách thứ nhất và 1 cuốn sách thứ hai, nếu bước nào lỗi thì hủy cả hai và ném lỗi lên tiếp. Tiêu chí đạt: reserve_pair(3, 2) báo mã -20010 và tồn kho cả 4 sách giữ nguyên 10, 0, 5, 3. Gợi ý: SAVEPOINT đầu procedure, ROLLBACK TO rồi RAISE; trong handler.

Tự kiểm tra

1. (Mục tiêu 1, nhớ lại) Thuộc tính nào của cursor ẩn SQL luôn bằng sai, và vì sao?
2. (Mục tiêu 1, giải thích) Vì sao SELECT COUNT(*) INTO v FROM books WHERE id = 99 không ném NO_DATA_FOUND còn SELECT title INTO ... WHERE id = 99 thì có?
3. (Mục tiêu 2, dự đoán) RAISE e_out_of_stock; với e_out_of_stock tự khai báo và được bắt. SQLCODE và SQLERRM trong handler là gì?
4. (Mục tiêu 3, biến thể) Khối con trong thân vòng lặp có handler cho NO_DATA_FOUND, nhưng lỗi xảy ra lại là ORA-02290. Lỗi đi về đâu?
5. (Mục tiêu 4, tìm lỗi) Handler WHEN OTHERS THEN NULL ở cuối một procedure thanh toán gây hậu quả gì cho nơi gọi?

Điều cần nhớ

• Cursor ẩn SQL%ROWCOUNT và SQL%FOUND cho biết câu DML vừa rồi tác động bao nhiêu dòng; UPDATE không khớp dòng nào thì không lỗi, SELECT INTO không khớp thì lỗi.
• Cursor tường minh cần OPEN, FETCH, CLOSE. Điều kiện thoát %NOTFOUND phải ngay sau FETCH. Vòng FOR tự lo cả ba bước.
• Exception có ba nguồn tên: dựng sẵn, tự khai báo, và PRAGMA EXCEPTION_INIT cho mã ORA-. Lỗi tự đặt dùng RAISE_APPLICATION_ERROR với mã từ -20999 đến -20000.
• Lỗi không bắt thì đi lên mọi khối bao ngoài tới nơi gọi. Lỗi trong khai báo hoặc trong handler không được handler cùng khối bắt.
• Bắt được lỗi thì việc trước đó được giữ lại, không bắt thì lời gọi bị hoàn tác. Khối con trong vòng lặp giữ dòng tốt, SAVEPOINT hủy cả lô.

Cheat sheet:

• Cursor ẩn: SQL%FOUND, SQL%NOTFOUND, SQL%ROWCOUNT, SQL%ISOPEN ngay sau câu lệnh.
• Cursor tường minh: OPEN c(...), FETCH c INTO r, EXIT WHEN c%NOTFOUND, CLOSE c; hoặc FOR r IN c(...) LOOP.
• Bắt lỗi: EXCEPTION WHEN tên THEN ... WHEN OTHERS THEN ... với WHEN OTHERS ở cuối.
• Đặt tên mã lỗi: PRAGMA EXCEPTION_INIT(e_name, -2290);. Ném lỗi riêng: RAISE_APPLICATION_ERROR(-20010, 'nội dung').
• Ném lại: RAISE; trong handler. Hoàn tác từng phần: SAVEPOINT s; rồi ROLLBACK TO s;.

Hình tóm tắt của bài là sơ đồ vòng đời cursor ở mục Bức tranh lớn và sơ đồ lan truyền lỗi ở mục Khái niệm cốt lõi.

Câu hỏi để dành cho ngày mai: trong chương này, bạn đã quen với dữ liệu nằm trong bảng có cột cố định, phiếu có trường cố định, và ràng buộc CHECK chặn dữ liệu sai trước khi nó vào. Chương sau chuyển sang MongoDB, nơi một dòng thông tin là một document có thể thêm bớt trường tùy ý. Khi không có bảng và ràng buộc chặn sẵn, ai sẽ là người phát hiện dòng dữ liệu sai?

Đào sâu

• Cơ chế bên trong. Oracle hoàn tác theo câu lệnh: câu gây lỗi luôn bị hủy riêng nó, kể cả khi nó tác động nhiều dòng. Khối EXCEPTION không tự thêm điểm hoàn tác như khối EXCEPTION của PL/pgSQL mà bạn đã học ở phần PostgreSQL: việc đã làm vẫn còn nếu bạn bắt lỗi [Đã chạy: Oracle 23.26.3]:

BEGIN
  UPDATE books SET stock = stock + 1 WHERE id = 1;
  UPDATE books SET stock = stock - 99 WHERE id = 2;
EXCEPTION
  WHEN OTHERS THEN
    DBMS_OUTPUT.PUT_LINE('handled, code ' || SQLCODE);
END;
/
SELECT id, stock FROM books ORDER BY id;

handled, code -2290

ID  STOCK
--- -----
  1    11
  2     0
  3     5
  4     3

Cùng hai câu nhưng không có handler thì cả lời gọi bị hoàn tác [Đã chạy: Oracle 23.26.3]:

BEGIN
  UPDATE books SET stock = stock + 1 WHERE id = 1;
  UPDATE books SET stock = stock - 99 WHERE id = 2;
END;
/
SELECT id, stock FROM books ORDER BY id;

BEGIN
*
ERROR at line 1:
ORA-02290: check constraint (SHOP.BOOKS_STOCK_CK) violated
ORA-06512: at line 3
Help: https://docs.oracle.com/error-help/db/ora-02290/



ID  STOCK
--- -----
  1    10
  2     0
  3     5
  4     3

Muốn hủy cả lô khi đã bắt lỗi thì dùng SAVEPOINT và ROLLBACK TO [Đã chạy: Oracle 23.26.3]:

BEGIN
  SAVEPOINT before_batch;
  UPDATE books SET stock = stock + 1 WHERE id = 1;
  UPDATE books SET stock = stock - 99 WHERE id = 2;
EXCEPTION
  WHEN OTHERS THEN
    ROLLBACK TO before_batch;
    DBMS_OUTPUT.PUT_LINE('rolled back to savepoint, code ' || SQLCODE);
END;
/
SELECT id, stock FROM books ORDER BY id;

rolled back to savepoint, code -2290

ID  STOCK
--- -----
  1    10
  2     0
  3     5
  4     3

• Exception tự khai báo và mã lỗi riêng. Exception tự khai báo có SQLCODE bằng 1 và SQLERRM là User-Defined Exception. Nếu không ai bắt thì lỗi tới nơi gọi dưới dạng ORA-06510 [Đã chạy: Oracle 23.26.3]:

DECLARE
  e_out_of_stock EXCEPTION;
  v_stock books.stock%TYPE;
BEGIN
  SELECT stock INTO v_stock FROM books WHERE id = 2;
  IF v_stock = 0 THEN
    RAISE e_out_of_stock;
  END IF;
  DBMS_OUTPUT.PUT_LINE('never printed');
EXCEPTION
  WHEN e_out_of_stock THEN
    DBMS_OUTPUT.PUT_LINE('handled: code=' || SQLCODE || ', message=' || SQLERRM);
END;
/

handled: code=1, message=User-Defined Exception

DECLARE
  e_out_of_stock EXCEPTION;
BEGIN
  RAISE e_out_of_stock;
END;
/

DECLARE
*
ERROR at line 1:
ORA-06510: PL/SQL: unhandled user-defined exception
ORA-06512: at line 4
Help: https://docs.oracle.com/error-help/db/ora-06510/

Với lỗi mang mã riêng từ -20999 đến -20000, người gọi bắt được theo tên sau khi dùng EXCEPTION_INIT. Procedure reserve ném ORA-20010 khi không đủ hàng [Đã chạy: Oracle 23.26.3]:

DECLARE
  e_short EXCEPTION;
  PRAGMA EXCEPTION_INIT(e_short, -20010);       -- gắn tên cho mã lỗi tự đặt
  PROCEDURE try_reserve (p_id NUMBER, p_qty NUMBER) IS
  BEGIN
    reserve(p_id, p_qty);
    DBMS_OUTPUT.PUT_LINE('book ' || p_id || ': reserved ' || p_qty);
  EXCEPTION
    WHEN e_short THEN
      DBMS_OUTPUT.PUT_LINE('book ' || p_id || ': ' || SQLERRM);
    WHEN NO_DATA_FOUND THEN
      DBMS_OUTPUT.PUT_LINE('book ' || p_id || ': unknown book, code ' || SQLCODE);
  END;
BEGIN
  try_reserve(3, 2);
  try_reserve(2, 1);
  try_reserve(99, 1);
END;
/

book 3: reserved 2
book 2: ORA-20010: Not enough stock for book 2
book 99: unknown book, code 100

Mã ngoài khoảng cho phép bị từ chối [Đã chạy: Oracle 23.26.3]:

BEGIN
  RAISE_APPLICATION_ERROR(-19999, 'too low');
END;
/

BEGIN
*
ERROR at line 1:
ORA-21000: error number argument to raise_application_error of -19999 is out of range
ORA-06512: at line 2
Help: https://docs.oracle.com/error-help/db/ora-21000/

• Đọc dấu vết lỗi. DBMS_UTILITY.FORMAT_ERROR_STACK trả thông báo lỗi, còn FORMAT_ERROR_BACKTRACE trả đường đi qua các chương trình, mỗi dòng ORA-06512 là một lớp gọi. Với hai procedure close_day gọi check_stock [Đã chạy: Oracle 23.26.3]:

BEGIN
  close_day;
EXCEPTION
  WHEN OTHERS THEN
    DBMS_OUTPUT.PUT_LINE('--- error stack');
    DBMS_OUTPUT.PUT_LINE(DBMS_UTILITY.FORMAT_ERROR_STACK);
    DBMS_OUTPUT.PUT_LINE('--- backtrace');
    DBMS_OUTPUT.PUT_LINE(DBMS_UTILITY.FORMAT_ERROR_BACKTRACE);
END;
/

--- error stack
ORA-20011: Book 2 is out of stock
ORA-06512: at "SHOP.CHECK_STOCK", line 6
ORA-06512: at "SHOP.CLOSE_DAY", line 4

--- backtrace
ORA-06512: at "SHOP.CHECK_STOCK", line 6
ORA-06512: at "SHOP.CLOSE_DAY", line 4
ORA-06512: at line 2

Hai thông tin này chỉ có trong handler. Nếu không có handler thì SQL*Plus tự in cả hai [Đã chạy: Oracle 23.26.3]:

BEGIN
  close_day;
END;
/

BEGIN
*
ERROR at line 1:
ORA-20011: Book 2 is out of stock
ORA-06512: at "SHOP.CHECK_STOCK", line 6
ORA-06512: at "SHOP.CLOSE_DAY", line 4
ORA-06512: at line 2

• Lỗi trong handler. Một lỗi ném ra từ trong handler không rơi vào handler anh em cùng khối, mà đi lên khối bao ngoài [Đã chạy: Oracle 23.26.3]:

BEGIN
  BEGIN
    RAISE NO_DATA_FOUND;
  EXCEPTION
    WHEN NO_DATA_FOUND THEN
      RAISE TOO_MANY_ROWS;
    WHEN TOO_MANY_ROWS THEN
      DBMS_OUTPUT.PUT_LINE('sibling handler runs');
  END;
EXCEPTION
  WHEN TOO_MANY_ROWS THEN
    DBMS_OUTPUT.PUT_LINE('outer block caught TOO_MANY_ROWS');
END;
/

outer block caught TOO_MANY_ROWS

• Mã lỗi phụ thuộc ngữ cảnh. Chuyển chuỗi không phải số sang số cho ra hai exception khác nhau tùy chỗ chạy [Đã chạy: Oracle 23.26.3]:

DECLARE
  v_n NUMBER;
BEGIN
  BEGIN
    v_n := TO_NUMBER('12x');
  EXCEPTION
    WHEN INVALID_NUMBER THEN DBMS_OUTPUT.PUT_LINE('PL/SQL assignment: INVALID_NUMBER');
    WHEN VALUE_ERROR    THEN DBMS_OUTPUT.PUT_LINE('PL/SQL assignment: VALUE_ERROR');
  END;
  BEGIN
    SELECT TO_NUMBER('12x') INTO v_n FROM dual;
  EXCEPTION
    WHEN INVALID_NUMBER THEN DBMS_OUTPUT.PUT_LINE('inside SQL: INVALID_NUMBER');
    WHEN VALUE_ERROR    THEN DBMS_OUTPUT.PUT_LINE('inside SQL: VALUE_ERROR');
  END;
END;
/

PL/SQL assignment: VALUE_ERROR
inside SQL: INVALID_NUMBER

Trong phép gán của PL/SQL là VALUE_ERROR, bên trong câu SQL là INVALID_NUMBER. Handler phải khớp đúng ngữ cảnh.

• REF CURSOR. Khi truy vấn quyết định lúc chạy hoặc cần trả cursor cho nơi gọi, dùng SYS_REFCURSOR. Function trả cursor chưa đọc, nơi gọi tự FETCH hoặc PRINT [Đã chạy: Oracle 23.26.3]:

CREATE OR REPLACE FUNCTION books_below (p_stock NUMBER) RETURN SYS_REFCURSOR AS
  c_out SYS_REFCURSOR;
BEGIN
  OPEN c_out FOR SELECT id, title FROM books WHERE stock < p_stock ORDER BY id;
  RETURN c_out;
END books_below;
/
VARIABLE rc REFCURSOR
EXEC :rc := books_below(6)
PRINT rc

ID  TITLE
--- ---------------
  2 PL/SQL Intro
  3 Data Modeling
  4 Java Core

DECLARE
  c_dyn   SYS_REFCURSOR;
  v_title books.title%TYPE;
  v_price books.price%TYPE;
BEGIN
  OPEN c_dyn FOR SELECT title, price FROM books WHERE price > 150000 ORDER BY price;
  LOOP
    FETCH c_dyn INTO v_title, v_price;
    EXIT WHEN c_dyn%NOTFOUND;
    DBMS_OUTPUT.PUT_LINE(v_title || ' ' || v_price);
  END LOOP;
  CLOSE c_dyn;
END;
/

PL/SQL Intro 180000
Java Core 200000

• FOR UPDATE và WHERE CURRENT OF. Cursor có FOR UPDATE khóa các dòng được đọc, và WHERE CURRENT OF c sửa đúng dòng đang đứng [Đã chạy: Oracle 23.26.3]:

DECLARE
  CURSOR c_low IS SELECT id, stock FROM books WHERE stock < 6 FOR UPDATE OF stock NOWAIT;
  v_rows PLS_INTEGER := 0;
BEGIN
  FOR r_book IN c_low LOOP
    UPDATE books SET stock = stock + 10 WHERE CURRENT OF c_low;
    v_rows := v_rows + 1;
  END LOOP;
  DBMS_OUTPUT.PUT_LINE('restocked ' || v_rows || ' rows');
END;
/
SELECT id, stock FROM books ORDER BY id;

restocked 3 rows

ID  STOCK
--- -----
  1    10
  2    10
  3    15
  4    13

COMMIT giữa chừng làm mất khóa nên lần FETCH sau lỗi ORA-01002 [Đã chạy: Oracle 23.26.3]:

DECLARE
  CURSOR c_low IS SELECT id, stock FROM books WHERE stock < 6 FOR UPDATE;
  r_book c_low%ROWTYPE;
BEGIN
  OPEN c_low;
  FETCH c_low INTO r_book;
  COMMIT;
  FETCH c_low INTO r_book;
END;
/

DECLARE
*
ERROR at line 1:
ORA-01002: fetch out of sequence
ORA-06512: at line 8
Help: https://docs.oracle.com/error-help/db/ora-01002/

• Hiểu lầm nâng cao. Nhiều người tưởng ROLLBACK hoàn tác cả dòng in ra của DBMS_OUTPUT. Thực tế nó không thuộc giao dịch, nên màn hình có thể in sold 2 cho một việc đã bị hoàn tác, như phần Ví dụ đầu tiên đã cho thấy. Đừng coi dòng in ra là bằng chứng dữ liệu đã được ghi.
• Giới hạn của bài. Bài chưa nói về PRAGMA AUTONOMOUS_TRANSACTION (ghi nhật ký lỗi sống sót qua ROLLBACK), LOG ERRORS của DML, cursor expression, hay DBMS_SQL.
• Đọc thêm. Oracle Database PL/SQL Language Reference, các mục "PL/SQL Error Handling" và "Static SQL": https://docs.oracle.com/en/database/oracle/oracle-database/23/lnpls/

Bài tiếp theo

Chương sau là Giới thiệu MongoDB: cơ sở dữ liệu lưu dữ liệu dưới dạng document thay vì bảng có cột cố định. Mini-dự án nối tiếp: mô tả lại phiếu xuất kho của Nhà Sách Ông Đồ như một document và xem điều gì thay thế ràng buộc CHECK khi không còn bảng.

Lời giải và đáp án

Làm cùng mình, Bước 2. Điền ba chỗ trống:

DECLARE
  CURSOR c_low (p_max NUMBER) IS
    SELECT id, title, stock FROM books WHERE stock <= p_max ORDER BY id;
  e_empty EXCEPTION;
  PRAGMA EXCEPTION_INIT(e_empty, -20020);
  v_ok      PLS_INTEGER := 0;
  v_skipped PLS_INTEGER := 0;
BEGIN
  FOR r_book IN c_low(3) LOOP
    BEGIN
      IF r_book.stock = 0 THEN
        RAISE_APPLICATION_ERROR(-20020, 'Out of stock: ' || r_book.title);
      END IF;
      v_ok := v_ok + 1;
    EXCEPTION
      WHEN e_empty THEN
        v_skipped := v_skipped + 1;
        DBMS_OUTPUT.PUT_LINE('skipped: ' || r_book.title);
    END;
  END LOOP;
  DBMS_OUTPUT.PUT_LINE('ok=' || v_ok || ' skipped=' || v_skipped);
END;
/

skipped: PL/SQL Intro
ok=1 skipped=1

Băng chuyền có hai sách theo mã: sách 2 (tồn 0) và sách 4 (tồn 3). Sách 2 làm chuông reo nên bị bỏ qua, sách 4 xử lý được, nên in ok=1 skipped=1. Nếu bỏ khối con và chỉ giữ một handler ngoài vòng lặp thì sách 2 làm cả vòng dừng ngay, nên ok là 0 và sách 4 không bao giờ được thử.

Bài 1.

DECLARE
  v_count NUMBER;
BEGIN
  UPDATE books SET price = price WHERE stock < 5;
  DBMS_OUTPUT.PUT_LINE('rowcount=' || SQL%ROWCOUNT || ' found=' || CASE WHEN SQL%FOUND THEN 'Y' ELSE 'N' END);
  UPDATE books SET price = price WHERE id = 99;
  DBMS_OUTPUT.PUT_LINE('rowcount=' || SQL%ROWCOUNT || ' found=' || CASE WHEN SQL%FOUND THEN 'Y' ELSE 'N' END);
  SELECT COUNT(*) INTO v_count FROM books WHERE id = 99;
  DBMS_OUTPUT.PUT_LINE('count=' || v_count || ' rowcount=' || SQL%ROWCOUNT || ' found=' || CASE WHEN SQL%FOUND THEN 'Y' ELSE 'N' END);
END;
/

rowcount=2 found=Y
rowcount=0 found=N
count=0 rowcount=1 found=Y

Câu UPDATE đầu khớp 2 dòng (tồn 0 và 3). Câu thứ hai không khớp dòng nào nên ROWCOUNT là 0 và FOUND sai, nhưng không lỗi. Câu thứ ba đếm ra 0 và ROWCOUNT là 1, vì COUNT(*) luôn trả đúng một dòng.

Bài 2.

DECLARE
  CURSOR c_cheap IS SELECT title, price FROM books ORDER BY price;
  r_book c_cheap%ROWTYPE;
BEGIN
  OPEN c_cheap;
  LOOP
    FETCH c_cheap INTO r_book;
    EXIT WHEN c_cheap%NOTFOUND OR c_cheap%ROWCOUNT > 2;
    DBMS_OUTPUT.PUT_LINE(c_cheap%ROWCOUNT || '. ' || r_book.title || ' ' || r_book.price);
  END LOOP;
  DBMS_OUTPUT.PUT_LINE('stopped at rowcount ' || c_cheap%ROWCOUNT);
  CLOSE c_cheap;
END;
/

1. SQL Basics 120000
2. Data Modeling 150000
stopped at rowcount 3

Dòng cuối là stopped at rowcount 3 vì dòng thứ ba đã được FETCH (nên ROWCOUNT bằng 3) rồi mới bị loại bởi điều kiện thoát.

Bài 3.

DECLARE
  PROCEDURE reserve_pair (p_id1 NUMBER, p_id2 NUMBER) IS
  BEGIN
    SAVEPOINT before_pair;
    reserve(p_id1, 2);
    reserve(p_id2, 1);
  EXCEPTION
    WHEN OTHERS THEN
      ROLLBACK TO before_pair;
      RAISE;
  END;
BEGIN
  reserve_pair(3, 2);
EXCEPTION
  WHEN OTHERS THEN
    DBMS_OUTPUT.PUT_LINE('pair failed, code ' || SQLCODE);
END;
/
SELECT id, stock FROM books ORDER BY id;

pair failed, code -20010

ID  STOCK
--- -----
  1    10
  2     0
  3     5
  4     3

SAVEPOINT before_pair đánh dấu trước khi giữ chỗ sách đầu. Sách 2 hết hàng nên reserve ném -20010, handler ROLLBACK TO before_pair trả tồn kho sách 3 về 5, rồi RAISE; ném lại đúng lỗi cũ để nơi gọi biết cả cặp thất bại.

Tự kiểm tra.

1. SQL%ISOPEN, vì Oracle tự mở và đóng cursor ẩn ngay trong lúc chạy câu lệnh.
2. COUNT(*) là hàm tập hợp nên luôn trả đúng một dòng (giá trị 0), còn SELECT title không có dòng thì SELECT INTO ném NO_DATA_FOUND.
3. SQLCODE bằng 1 và SQLERRM là User-Defined Exception.
4. Handler của khối con không khớp nên lỗi đi lên khối bao ngoài, rồi lên nơi gọi nếu không ai bắt, và vòng lặp bị cắt ngang.
5. Mọi lỗi thanh toán bị nuốt, nơi gọi nhận kết quả thành công dù tiền chưa được ghi, nên dữ liệu và thực tế lệch nhau mà không ai biết.